Giải pháp cho bàn tay bong tróc vì rửa tay thường xuyên

Rửa tay liên tục giúp loại bỏ chất bẩn và vi khuẩn nhưng dễ dẫn đến tình trạng da tay khô, bong tróc và rát ở kẽ ngón. Tình trạng này thường nặng lên ở các môi trường đặc thù như bếp núc, chăm sóc trẻ nhỏ, phòng thí nghiệm hay phòng máy lạnh.

Vấn đề không chỉ do xà phòng, mà còn do cách rửa, nhiệt độ nước và việc quên dưỡng tay sau khi rửa. Nếu tinh chỉnh vài thói quen nhỏ, làn da tay có thể phục hồi đáng kể. Từ đó, bạn có thể xử lý phần bong tróc đang có, đồng thời thiết lập nhịp độ chăm sóc để hạn chế tái phát.

Vì sao tay dễ bong tróc khi rửa tay liên tục?

Sau thời kỳ dịch bệnh Covid - 19, thói quen vệ sinh tay trở nên thường xuyên hơn với việc rửa tay với xà phòng nhiều lần trong ngày, đồng thời sử dụng thêm cồn sát khuẩn cồn giữa các lần rửa. Mỗi chu kỳ rửa tay đều kéo đi một phần lipid tự nhiên ở lớp sừng. Khi lặp lại quá thường xuyên, hàng rào bảo vệ mất cân bằng, bề mặt trở nên khô rít, bong vảy, dễ nứt rãnh quanh khớp và viền móng, gây nên tình trạng bong tróc da tay.

Mức độ nặng nhẹ của tình trạng bong tróc còn phụ thuộc vào những bối cảnh công việc và nghề nghiệp cụ thể:

• Nhân viên ngành y tế và phòng thí nghiệm: bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên phải rửa tay bằng xà phòng và sát khuẩn cồn nhiều lần trong ngày. Sự kết hợp này làm hàng rào bảo vệ da suy yếu nhanh chóng.
• Đầu bếp và nội trợ: tay thường xuyên tiếp xúc lâu với nước rửa chén, dầu mỡ, gia vị rồi lại rửa khi chuyển công đoạn. Hoá chất tẩy rửa cộng với ma sát chà rửa dụng cụ khiến da thô ráp và bong tróc từng mảng nhỏ.
• Thợ tóc và làm móng: tiếp xúc nhiều với nước, dầu gội, thuốc nhuộm, acetone. Hỗn hợp hoá chất và rửa tay liên tục dễ làm nứt nẻ quanh móng.
• Người lao động ngoài trời: vận chuyển, vệ sinh công nghiệp, kho bãi phải rửa tay nhiều lần vì bụi bẩn, dầu mỡ. Gió, bụi và chất tẩy rửa càng đẩy nhanh quá trình khô nẻ.
• Nhân viên văn phòng: việc ngồi lâu trong phòng máy lạnh khiến độ ẩm không khí thấp, vùng da toàn thân mất nước nhanh, trong đó có cả da tay. Nếu kết hợp thêm việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, lớp lipid bảo vệ càng dễ bị tổn thương, khiến da khô căng, bong tróc nhẹ quanh các khớp và viền móng.

Ngoài yếu tố nghề nghiệp, một số thói quen cũng làm tình trạng bong tróc da tay nặng hơn như rửa tay bằng nước quá nóng, xả xà phòng không kỹ, để tay ẩm quá lâu sau khi rửa hoặc ma sát mạnh khi chà rửa dụng cụ.

Ảnh hưởng của tình trạng bong tróc da tay

Về mặt tinh thần, mảng bong tróc da tay và vết nứt khiến nhiều người ngại giao tiếp, giảm tự tin khi bắt tay, ký nhận hay cầm đồ trước mặt người xung quanh.

Về thể chất, bề mặt thô sần tăng ma sát khi cầm nắm, rát khi rửa tay tiếp, dễ nứt sâu ở nếp gấp gây đau khi co duỗi, đồng thời viền móng khô nẻ làm gõ phím, viết, cầm đồ trở nên khó chịu. Thời tiết hanh khô hoặc gió lạnh thường khiến các rãnh nứt tách rộng và xót kéo dài.

Tình trạng kéo dài ảnh hưởng năng suất lao động hoặc phải vệ sinh tay liên tục, làm tăng nguy cơ kích ứng tái phát do hàng rào bảo vệ da suy yếu.

Cải thiện tình trạng bàn tay bong tróc

1. Rửa tay dịu nhẹ

Khi tay đang bong tróc, hãy ưu tiên xà phòng dịu nhẹ, tạo bọt vừa đủ với thời gian chà sát khoảng 20 giây, sau đó xả sạch bọt, lau khô bằng khăn mềm. Bạn có thể dùng nước ấm hoặc mát theo sở thích, tuy nhiên, hãy hạn chế nước quá nóng bới nó không tăng hiệu quả diệt khuẩn mà chỉ làm khô thêm.

Trong ngày, khi tay không dính chất bẩn, có thể xen kẽ sát khuẩn tay với cồn ≥60% thay cho rửa xà phòng liên tục. WHO khuyến nghị sử dụng dung dịch rửa tay nhanh bằng cồn (ABHR) chứa glycerol khoảng 1,45% cho đa số tình huống vì tính nhanh chóng, hiệu quả và thường dung nạp tốt hơn với da.

2. Dưỡng da tay thường xuyên

Sau khi rửa tay xong vào buổi tối, việc quan trọng nhất là phải lau khô rồi thoa kem dưỡng ngay. Lượng kem vừa đủ chỉ bằng một hạt lạc nhỏ. Khi xoa, nên chú ý cả lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón và vùng quanh móng bởi đây là nơi dễ nứt và rát nhất.

Thoa kem dưỡng ngay sau khi rửa tay giúp khóa ẩm kịp thời, giữ da mềm mại và hạn chế khô nứt.

Hãy lựa chọn kem dưỡng chứa các chất giúp giữ nước cho da, kết hợp với các thành phần làm mềm và tạo lớp che chắn ở các loại kem dưỡng chứa bơ hạt mỡ và dầu jojoba. Nhờ vậy, da giữ được độ ẩm lâu hơn và không bị mất nước nhanh.

Các nghiên cứu thực tế ở nhóm người phải rửa tay liên tục cho thấy, nếu thoa kem đều đặn sau khi rửa, tình trạng khô và bong tróc giảm rõ rệt. Da bàn tay không chỉ êm mịn hơn mà còn ít nứt rãnh so với những người bỏ qua bước này.

3. Tẩy da chết cho bàn tay

Khi da tay bong tróc thành từng mảng, lớp sừng cũ dày sẽ khiến bề mặt sần sùi và khó hấp thụ dưỡng chất. Lúc này, nên tẩy da chết nhẹ khoảng một đến hai lần mỗi tuần. Bạn có thể chọn loại có hạt nhỏ mịn hoặc sản phẩm dịu nhẹ cho da tay. Sau bước tẩy, hãy thoa kem dưỡng ngay để cấp ẩm cho lớp da mới.

Nếu duy trì đều, bàn tay sẽ bớt khô ráp, mềm hơn và kem tay cũng phát huy tác dụng rõ rệt hơn. Nếu bạn muốn áp dụng phương pháp tự nhiên, sữa tươi là lựa chọn phổ biến và dễ tìm. Trong sữa có chứa axit lactic giúp loại bỏ lớp tế bào sừng nhẹ nhàng, đồng thời chất béo trong sữa cung cấp thêm độ ẩm cho da. Bạn có thể thoa trực tiếp sữa lên mu và lòng bàn tay rồi massage theo chuyển động tròn trong vài phút.

Đọc thêm: Bạn có biết: Bàn tay cũng cần tẩy tế bào chết?

Đọc tiếp nội dung về cách phòng ngừa bong tróc mới hình thành tại đây.